Listopad to czas wielkiego zakupowego szaleństwa. Black Friday i Cyber Monday kuszą ogromnymi rabatami, błyskawicznymi wyprzedażami i promocjami „do -80%”. Większość z nas decyduje się na zakupy online – wygodne, szybkie i dostępne z poziomu telefonu. Niestety, to również moment, w którym **cyberprzestępcy są najbardziej aktywni. Fałszywe sklepy, niebezpieczne linki, przechwytywanie danych i wyłudzenia to tylko część zagrożeń.
Dlatego warto wiedzieć, na co zwracać uwagę i jak kupować bezpiecznie, by nie stracić pieniędzy, danych czy dostępu do konta.
Dlaczego Black Friday to raj dla oszustów?**
Kiedy w Internecie pojawia się tysiące promocji, oszuści wykorzystują fakt, że kupujący często działają szybko i impulsywnie. Łatwo wtedy kliknąć w podejrzany link albo zapłacić za produkt, który nigdy nie zostanie wysłany.
W 2024 r. podczas Black Friday zgłoszono do CERT kilkaset fałszywych sklepów oferujących elektronikę w wyjątkowo niskich cenach. Na stronie wyglądało wszystko profesjonalnie – zdjęcia, regulamin, koszyk, płatności. Ofiary otrzymywały potwierdzenie transakcji… a potem cisza. Strona znikała po 2–3 dniach.
Na co uważać podczas zakupów online?
1. Sprawdzaj dane sklepu**
Solidny sklep powinien mieć jasne dane:
* nazwę firmy,
* adres,
* NIP i REGON,
* informację o wpisie w CEIDG.
Jeśli dane są niepełne, wyglądają podejrzanie lub firma nie istnieje w CEIDG –nie kupuj.
Przykład:
Sklep „MegaTech24” oferuje laptopy tańsze o 70%. Po sprawdzeniu NIP okazuje się, że należy do… salonu fryzjerskiego. To sygnał alarmowy – strona jest fałszywa.
2. Czy sklep ma regulamin?
Regulamin to dokument określający m.in. zasady:
* zwrotów,
* reklamacji,
* dostawy,
* danych firmy.
Brak regulaminu lub link, który nie działa, to sygnał ostrzegawczy.
Przykład:
W fałszywych sklepach regulamin bywa kopiowany z innej strony albo zawiera dane firmy z innego kraju (np. z Chin lub UK), mimo że sklep podaje się za polski.
3. Sprawdzaj opinie – nie tylko na stronie sklepu**
Opinie na stronie sklepu mogą być sztuczne. Dlatego lepiej zajrzeć na:
* fora,
* grupy na Facebooku,
* niezależne platformy z recenzjami.
Przykład:
Sklep ma same 5-gwiazdkowe opinie od użytkowników „Ala123”, „MarekK” i „User009”. Gdy wpiszesz nazwę sklepu w Google, pojawiają się ostrzeżenia: *„Uwaga! Nie wysyłają towaru!”*.
4. Mocne hasła i ochrona konta.
Jeśli musisz założyć konto w sklepie:
* używaj silnych haseł (min. 12 znaków),
* włącz dwuskładnikowe logowanie (kod SMS lub aplikacja).
Przykład:
W 2023 r. wielu klientów straciło dostęp do kont na popularnych platformach zakupowych, bo mieli hasło typu „Kasia2020”. Hakerzy odgadują takie hasła w kilka sekund.
6. Unikaj przelewów na prywatne konta**
Zawsze wybieraj bezpieczne formy płatności:
* PayU,
* Przelewy24,
* Blik w ramach operatora płatności,
* karty płatnicze (z możliwością chargeback).
Przykład:
Sprzedawca wysyła Ci wiadomość: „Mamy problem z systemem, proszę przesłać pieniądze na konto prywatne”.
To pewne oszustwo – żaden sklep tak nie działa.
-Co zrobić, jeśli padniesz ofiarą oszustwa? – krok po kroku
1. Zgłoś sprawę na Policję lub do prokuratury.
Masz do tego prawo, a organy ścigania muszą przyjąć zgłoszenie.
2. Zabezpiecz dowody:
* wiadomości,
* e-maile,
* potwierdzenia płatności,
* screeny stron,
* linki.
3. Zgłoś incydent do CSIRT NASK:
* formularz: *incydent.cert.pl*,
* e-mail: *[cert@cert.pl](mailto:cert@cert.pl)*,
* tel.: *799 448 084*.
To realnie pomaga blokować fałszywe strony, a Twoje zgłoszenie chroni innych.
2 komentarze
Igor
Ostatnio wszedlem na taki sklep i od razu byłem czujny bo dane nie pasowały. Fajnie, ze artykuł o tym przypomina bo mega można się naciąć jak się nie patrzy.
Dominik
Ostrzeżenia spoko bo ludzie często łapią się na te naciągane oferty, warto sprawdzac wszystko dokładnie. Przydatne info moim zdaniem